Asset Publisher Asset Publisher

Ochrona lasu

Ochrona lasu to dział gospodarki leśnej mający na celu chronić las i jego poszczególne składniki poprzez profilaktykę lub zabiegi doraźne stosowane jako efekt szkodliwego oddziaływania czynników abiotycznych i biotycznych, występujących na co dzień w ekosystemach leśnych.

Ochrona lasu w Nadleśnictwie Wieluń skierowana jest na przeciwdziałanie czynnikom zagrażającym trwałości lasów do których zaliczamy: owady, grzyby patogeniczne, zjawiska abiotyczne, a także zwierzęta wywołujące szkody w uprawach i młodnikach. 

Szkodniki owadzie

Szczególnie duże znaczenie dla trwałości lasów mają szkody powodowane przez owady posiadające zdolność do masowego - gradacyjnego pojawu. W drzewostanach zarządzanych przez Nadleśnictwo Wieluń prowadzimy szereg działań profilaktycznych mających na celu ograniczanie szkód, wczesne wykrywanie potencjalnego zagrożenia – monitoring oraz zabiegi zwalczające.

Najistotniejsze w ostatnich latach wydaje się zagrożenie ze strony szkodników liściożernych:  chrabąszczy, barczatki sosnówki, brudnicy mniszki, boreczników, szkodników upraw - głównie ryjkowcowatych, szkodników korzeni do których zaliczymy pędraki chrabąszczy oraz szkodników wtórnych tzn.: rytownik dwuzębny, smolik znaczony, przypłaszczek granatek, cetyńce.

Grzyby patogeniczne

Choroby grzybowe stanowią równie poważny problem dla leśników jak i szkodniki owadzie. Największe zagrożenie odnotowujemy w szkółkach leśnych. Są to: zgorzel siewek, mączniak prawdziwy dębu oraz osutka sosny. W przypadku drzewostanów różnych faz rozwojowych największe zagrożenie występuje ze strony grzybów wywołujących opieńkową zgniliznę korzeni oraz hubę korzeniową – szczególne zagrożone są drzewostany rosnące na gruntach porolnych.

Zapobieganie szkodom wywoływanym przez grzyby patogeniczne w szkółkach leśnych polega przede wszystkim na dezynfekcji gleby i zaprawianiu nasion, a w drzewostanach na kierowaniu się odpowiednimi zasadami sanitarnymi na etapie zakładania oraz pielęgnowania drzewostanów, do których zaliczamy: dobór odpowiedniego terminu zabiegów pielęgnacyjnych, zabezpieczenie pniaków po ściętych drzewach za pomocą grzybów antagonistycznych, odpowiedni dobór składu gatunkowego upraw na gruntach porolnych, stosowanie rozluźnionej więźby w zakładanych zalesieniach, ochrona przed nadmiernymi szkodami powodowanymi przez zwierzynę, ograniczenie mechanicznego przygotowania gleby na powierzchniach zagrożonych przez grzyby pasożytnicze, dobór odpowiednich terminów zabiegów pielęgnacyjnych.

Szkody od zwierząt

Szkody powodowane przez zwierzynę w lasach zarządzanych przez Nadleśnictwo Wieluń są istotnym czynnikiem szkodotwórczym. Wpływają one na obniżanie jakości hodowlanej upraw i młodników. Najistotniejsze szkody to: zgryzanie, spałowanie, czechmanie, wydeptywanie oraz wyrywanie drzew w uprawach i młodnikach. Na zgryzanie najbardziej narażone są uprawy z dużym udziałem gatunków liściastych. Spałowanie dotyczy głownie młodników sosnowych - powstaje w największym stopniu w okresie zimowo-wiosennym.

Zabezpieczanie drzewostanów przed szkodami od zwierzyny polega głównie na ochronie upraw i młodników poprzez stosowanie repelentów, ogrodzeń, materiałów chroniących strzałkę oraz pączki. Nadleśnictwo stosuje także wykładanie drzew zgryzowych poprzez celowe wycinanie bądź pozostawianie na gruncie w okresie niedoboru pokarmu świeżo ściętych drzew pozyskanych w cięciach pielęgnacyjnych.

Czynniki abiotyczne

Do czynników abiotycznych, mogących negatywnie wpływać na środowisko zaliczamy: skrajnie niskie bądź wysokie temperatury, wiatry, niedobór albo nadmiar opadów atmosferycznych, wyładowania atmosferyczne oraz pożary.

Na terenie Nadleśnictwa Wieluń odnotouje się corocznie szkoy w drzewostanach spowodowane przez silne wiatry, susze, a także okiść czy śnieg. Szkody powstałę  w wyniku tych zjawisk mają często silmy charakter uszkadzając 100 ha lasów. Ww. szkody przekładają się na stan zdrowotny lasu, a tym samym ekspansję szkodników wtórnych atakujących osłabione drzewostany.

Pożary

Pożary stanowią jedno z najniebezpieczniejszych jeśli nie największych zagrożeń dla istnienia lasów. Największe zagrożenie występuje w okresie od 1 kwietnia do 31 października. Szczególnie sprzyjająca powstawaniu pożarów jest tzw. pogoda pożarowa charakteryzująca się: temperaturą powietrza przekraczającą 22oC, wilgotnością powietrza spadającą poniżej 40% oraz wilgotnością ściółki nie przekraczającą 15%. W tym okresie nie rzadko wystarczy tylko nie istotny z punktu widzenia człowieka fakt, by spłonięciu uległo nawet kilkadziesiąt hektarów lasu. Pożar z uwagi iż jest to zjawisko gwałtowne i w szybkim tempie ogarnia tereny leśne stanowi także ogromne zagrożenie dla zwierząt bytujących w środowisku.

W celu zabezpieczenia terenów leśnych przed pożarami proadzone są działania już na etapie planowania nasadzeń poprzez dobieranie liściastych gatunków drzew tworząc przy ich pomocy pasy przy drogach publicznych, które charakteryzują się niższą palnością niż gatunki iglaste. Prowadzimy stałą obserwację terenów leśnych za pomocą wież przeciwpożarowych i systemu kamer, a także stosowane są patrole naziemne Służby Leśnej w okresie największego zagrożenia pożarowego.


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Usłysz, co w lesie huczy

Usłysz, co w lesie huczy

Na przełomie lutego i marca Lasy Państwowe zapraszają na wyjątkowe spotkania edukacyjne pod hasłem „Co w lesie huczy”, podczas których miłośnicy przyrody mogą poznać fascynujący świat sów, ich zwyczaje oraz nasłuchiwać nocnych głosów tych tajemniczych ptaków.

Wydarzenia odbywają się w różnych częściach Polski oraz online, przybliżając zarówno dzieciom, jak i dorosłym, nocne życie skrzydlatych mieszkańców lasu.

Na poniższej mapie sprawdzisz czy w Twojej okolicy organizowane jest jakieś wydarzenie w ramach akcji:

Co w lesie huczy 2026 – Moje Mapy Google 

Co to za akcja i co można zobaczyć?

„Co w lesie huczy” to cykl spotkań i wydarzeń edukacyjnych organizowanych przez leśników oraz specjalistów - ornitologów. W programie znajdują się m.in.:

- prelekcje i warsztaty o biologii i zwyczajach sów,

- wspólne nocne spacery i nasłuchy głosów,

- zajęcia w terenie, spotkania w bibliotekach, szkołach, domach kultury oraz spotkania online.

Organizatorzy opowiadają o charakterystycznych cechach sów, ich biologii oraz metodach ochrony. Podczas spotkań prezentowane są różne gatunki sów żyjących w polskich lasach, takie jak puszczyk zwyczajny, uszatka czy sóweczka.

Podczas wieczornych spotkań z leśnikami uczestnicy mają szansę:

- poznać różne gatunki sów i ich biologię,

Sprawdź swoją wiedzę o sowach i rozwiążQUIZ

- wysłuchać charakterystycznych pohukiwań w naturalnym środowisku,

- dowiedzieć się w jaki sposób leśnicy chronią te fascynujące ptaki,

- upewnić się, że ochronna funkcja lasu jest równie istotna dla leśników jak produkcyjna i społeczna;

- zapoznać się w jaki sposób praca leśnika i prowadzona zrównoważona gospodarka leśna mają wpływ na życie sów.

Dlaczego sowy są ważne w lesie?

Sowy to nie tylko niezwykle ciekawe ptaki - pełnią ważną rolę w ekosystemach leśnych i polnych:

- regulują populacje drobnych ssaków, w szczególności gryzoni, dzięki czemu przyczyniają się do równowagi biologicznej lasu,

- chronią uprawy i zasoby naturalne – ograniczając liczebność gryzoni np. myszy czy nornic,

- są wskaźnikami zdrowia środowiska – ich obecność i liczebność często odzwierciedla jakość środowiska oraz dostępność pokarmu.

Dzięki temu obecność tych nocnych drapieżników przyczynia się do zachowania naturalnej równowagi i bioróżnorodności.

Dlaczego teraz – koniec lutego to dobry moment?

Przełom zimy i wczesna wiosna to właśnie czas, kiedy sowy są najbardziej aktywne - większość gatunków rozpoczyna wtedy okres godowy, podczas którego samce intensywnie pohukują, nawołując partnerki i oznaczając terytoria. Dzięki temu ich odgłosy łatwiej usłyszeć właśnie pod koniec lutego i na początku marca.

O sowach opowiada Julka w jednym z odcinków „Obliczy Lasów”

Sowy. Czyli, co w lesie huczy? | OBLICZA LASÓW #119

Jak leśnicy pomagają sowom?

Leśnicy Lasów Państwowych prowadzą działania na rzecz ochrony sów i ich siedlisk poprzez:

-  wyznaczanie stref ochronnych wokół gniazd rzadkich gatunków sów (np. puchacza), co zapewnia im spokój w ich bezpośrednim otoczeniu,

- pozostawianie w lasach drzewa z dziuplami oraz starodrzewów, które są kluczowe dla sów,

-  wieszanie specjalnych budek lęgowych i montaż platform, zwłaszcza tam, gdzie brakuje naturalnych miejsc lęgowych,

- ochronę siedlisk, obejmującą pozostawianie martwego drewna, które zwiększa bazę siedliskową i pokarmową dla sów,

-  organizowanie akcji edukacyjnych, tworzenie publikacji oraz infografik, aby zwiększyć świadomość społeczeństwa na temat ochrony tych ptaków.

Te działania pomagają nie tylko chronić gatunki sów, ale także budować świadomość przyrodniczą wśród społeczeństwa.

O sowach słów kilka

Sowy to ptaki, które wywoływały w naszych przodkach dość atawistyczny lęk. Bezszelestny lot, często nocny tryb życia, budzący grozę skrzekot, sprawiały, że niegdyś były traktowane jako zwierzęta złowróżbne, zwiastujące śmierć i nieszczęście. Obecnie sowy nadal są obecne w kulturze, popkulturze, wierzeniach i przypowieściach, ale dzięki wiedzy na temat behawioru, ekologii i biologii tych ptaków wiemy też, że ich atrybuty po prostu pozwalają im na bycie niesamowitymi drapieżnikami.

Dlaczego sowy są tak intrygujące? Dlaczego to właśnie z nimi związanych jest takie wiele legend, mitów i przypowieści? Czy „sowofobia" w wierzeniach ludowych wpłynęła na to, jak się kształtują obecnie populacje sów na świecie? Na te i na wiele innych pytań znajdziecie odpowiedź w naszym podcaście „Między Drzewami”:

Między Drzewami #56 Co w lesie huczy? 1/2 [Rafał Śniegocki, Michał Wieciech] | PODCAST

Między Drzewami #57 Sowoholicy na tropie 2/2 [Rafał Śniegocki, Michał Wieciech] | PODCAST

Zachęcamy do zapoznania się naszymi infografikami o sowach:

DUŻA - sowa_infografika.jpg

Sowie zmysły.jpg

Sowie_uszy.jpg

Sowie_wlosy_czuciowe.jpg

oraz publikacjami:

Drapole w Lasach Państwowych

Wszystkie sowy naszych lasów

Z pamiętnika skrzydlatych myśli

Kalendarz z lasu 2014/2015

Rysowanki - Malowanki „Leśne zwierzęta”, a wśród nich włochatka